Kinh Kim Cương (toát yếu)

Này các hành giả, ông có thấy sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp đang thay đổi từng sát na. Nếu trụ tâm vào chúng, mắc kẹt vào chúng, đồng hoá với chúng thì tâm ông cũng lênh đênh như sóng nước nổi chìm. Cho nên, chỉ có thể trụ vào chỗ “vô sở trụ” thì chân tâm của ông mới thật hiển bày.

Này các hành giả, nếu ông còn thấy có tôi, có người, có chúng sinh… từ đó phân biệt tôi là người tu, tôi là người cảm thọ, tôi là người đang biết… thì ông sẽ bị “cái tôi” đó cuốn vào trò huyễn thuật của được mất, cao thấp, sinh diệt. Cho nên, chỉ khi nào vượt qua chấp mắc vào tướng trạng của tôi, của người, của chúng sinh… thì ông mới thật sự đi trên đạo lộ giải thoát.

Này các hành giả, ông nghĩ rằng Như Lai là sắc tướng ấy, âm thanh ấy… rồi cất công đi tìm Như Lai qua sắc tướng và âm thanh ấy ư? Không phải đâu, sắc tướng và âm thanh ấy chỉ là tổ hợp sinh diệt theo quy luật riêng của chúng. Như Lai không chỉ là sắc tướng và âm thanh ấy, nên đừng mất công đi tìm Như Lai qua chúng.

Này các hành giả, ông nghĩ rằng Pháp của Như Lai chỉ là những gì ta đã dạy các ông để các ông tụng đọc mỗi ngày ư? Không phải đâu, khi nào ông còn mắc kẹt vào pháp và phi pháp thì ngày đó ông vẫn còn kẹt vào sự phân biệt, rồi từ đó sinh tâm chọn lựa đúng sai, phải trái, rồi từ đó cái tôi mỗi ngày một lớn dần.

Này các hành giả, ông có nghĩ rằng Như Lai chứng đắc và giác ngộ không? Không đâu, nếu ông còn thấy có Như Lai là người chứng đắc và có pháp được chứng thì đó chẳng phải là Như Lai và sự chứng đắc đó cũng chỉ là vọng tưởng mà thôi. Sự thật là không có pháp nào là Vô thượng chánh đẳng chánh giác, cũng chẳng có ai thật sự là người chứng đắc cả. Tất cả chỉ là danh tự tạm gọi như vậy mà thôi.

Này các hành giả, quá khứ đã qua, tương lai chưa đến còn hiện tại vẫn đang trôi chảy từng giờ từng phút, ông định nắm bắt cái gì? Do vậy phải thấy rằng tất cả tướng của các pháp là hư vọng. Chỉ khi nào thấy được cái tướng phi tướng thì mới thật thấy Như Lai, và chỉ khi đó, sự bố thí cho đến trí tuệ mới thật là bố thí cho đến trí tuệ rốt ráo.

(5/1/2026)